در این مقاله به جریان‌ بابیّت‌ و پیدایش‌ مسلک‌ جدیدی‌ به‌ نام‌ (بهائیت) به‌ اجمال‌ پی‌ گرفته‌ می‌شود

۱. سوء استفاده‌ از آموزه‌های‌ مهدویّت‌
(مهدویت) اعتقادی‌ سازنده، متکامل‌ و امیدبخش‌ بود که‌ پیامبر اسلام(ص) به‌ نقل‌ فریقین‌ ویژگی‌های‌ آن‌ را بیان‌ فرمود و امّت‌ را به‌ انتظار آن‌ ترغیب‌ فرمود. در طول‌ تاریخ‌ مسلمانان، همواره‌ برخی‌ از افراد بیماردل، جاهل‌ و هوا پرست‌ از این‌ آموزه‌های‌ آموزنده، سوء استفاده‌ کردند و با این‌ هدف‌ به‌ ادّعاهای‌ واهی‌ پرداختند. وقتی‌ که‌ علی‌محمد شیرازی‌ در سال‌ ۱۲۶۰ق‌ خود را (قائم‌ منتظر) خواند، ظاهراً نخستین‌ گروندگان‌ به‌ او را - عدّه‌ای‌ از - شیخیان‌ متعصّبی‌ تشکیل‌ می‌دادند که‌ بنابر آموزه‌های‌ سیدکاظم‌ رشتی‌ منتظر ظهور امام‌ بودند؛۱ کسانی‌ مانند ملاحسین‌ بشرویه‌ای‌ که‌ در مسجد کوفه‌ در انتظار ظهور اعتکاف‌ گزیده‌ بود و چون‌ خبر به‌ او رسید، نزد علی‌ محمد رفت‌ و با او گفت‌ و گو کرد و دعویش‌ را پذیرفت.

 با اینكه روایت منجی, روایتی است اختلاف برانگیز ولی جلوه آن در تمامی ملل خود نمائی می‌كند، كه البته زائیده این اعتقاد بسیاری از مذاهب است.  پیشگوئی‌های كه در میان ملل مرسوم بوده، صد البته ارتباطی انكار ناپذیر با منبعى فرا مادی (وحی) دارد زیرا كه در تمامی ملل، از شرق تا غرب عالم، خداوند پیامبری را فرستاده است كه این نوید را تبیین نموده یا ثبت در كتابهایشان بوده است.

پس در این بخش به بشارات كتب آسمانی گذشته و عقاید موجود در ملل گذشته نسبت به منجی می‌پردازیم:

در 35 بخش از مزامیر 150 گانه نظهور منجی موجود است :

قرآن کریم درباره سرنوشت حضرت عیسی بن مریم در آیه157و ۱۵۸سوره نساء چنین می فرماید:
 
" وَ قَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسیحَ عیسَى ابْنَ مَرْیَمَ رَسُولَ اللَّهِ وَ ما قَتَلُوهُ وَ ما صَلَبُوهُ وَ لكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ

وَ إِنَّ الَّذینَ اخْتَلَفُوا  فیهِ لَفی‏ شَكٍّ مِنْهُ ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلاَّ اتِّباعَ الظَّنِّ وَ ما قَتَلُوهُ

یَقیناً  بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَیْهِ وَ كانَ اللَّهُ عَزیزاً حَكیماً "
 
" و گفتارشان که ما عیسی بن مریم پیامبر خدا را کشتیم و بر دار آویختند لا کن امر بر آنها مشتبه شد و کسانی که درباره قتل او اختلاف کردند از آن در شک هستند و بدون علم به آن تنها از گمان پیروی می کنند و قطعا او را نکشتند بلکه خدا او را به سوی خود بالا برد و خداوند توانا و حکیم است و هیچ یک از اهل کتاب نیست مگر اینکه پیش از مرگش به او (مسیح) ایمان می آورد و روز قیامت بر آنها گواه خواهد بود

در روایتی که شیخ اجل محمد بن الحسن الحر عاملی در کتاب إثبات الهداه بالنصوص و المعجزات از کتاب إثبات الرجعه فضل بن شاذان به سند صحیح آورده، چنین می‌خوانیم:
از امام صادق(ع) است که فرمود:
هیچ معجزه‌ای از معجزات انبیا و اوصیا نیست مگر اینکه خداوند تبارک و تعالی مثل آن‌‌را به‌دست قائم(ع) ظاهر می‌گرداند تا بر دشمنان، اتمام حجت کند

و چه خوش گفته‌اند: آنچه خوبان همه دارند تو تنها داری.

یکى از مباحث پیرامون شخصیّت حضرت مهدى (عج)، زندگى شخصى و خانوادگى آن حضرت است، سخن از ازدواج یا عدم آن و داشتن فرزند و مکان زندگى و وضعیّت زندگى اولاد او و کیفیّت زندگى آن حضرت از بحثهاى جذّابى است که احیاناً در اذهان بسیارى از معتقدان به او ابهاماتى وجود دارد، که معمولا با جوابهاى ضدّ و نقیضى نیز مواجه میشوند اساساً غیبت طولانى آن حضرت از نگاه زندگانى شخصى و خصوصى وى این سؤال را بوجود میآورد که آیا در این مدّت، حضرت مهدى(علیه السلام)ازدواج کرده است یا خیر؟

برخى این سؤال را به صورت اشکال مطرح کرده و میگویند: اگر ازدواج کرده و همسر دارد، لازمهاش داشتن فرزند است، و لازمه این نیز فاش شدن اسرار و شناسایى آن حضرت است، که با حکمت و فلسفه غیبت منافات دارد.
و اگر ازدواج نکرده است، پس به سنّت رسول خدا(صلى الله علیه وآله وسلم) و به امر شرعى مستحب عمل نکرده است، که اینهم با مقام و شأن آن حضرت نمیسازد، زیرا وى رهبر دینى مردم است و در عمل به مستحبات همچون واجبات، باید پیشقدم باشد، و فرضِ وجود امامی که مستحب مؤکّد شرعى را ترک کند، و در واقع عمل مکروهى را انجام دهد بسیار مشکل، و جاى استبعاد دارد

نصراله حکمت عقل با تمام شکوه ، عظمت و جایگاه برجسته‏اى که در حیات انسان دارد، موهبتى است از جانب خداوند و حقیقتى ست‏با دو چهره: چهره اقبال به حق و چهره ادبار به حق.

چهره اقبال عقل، در سعى و تلاش انسان براى اتصال به حق، و ایمان به غیب تجلى کرده و ارتباط انسان را با لازمان و ابدیت تحقق مى‏بخشد.
اما، چهره ادبار او به حق، با وقوع در زمان (عصر) و زیان (خسر) ترسیم شده و با اغواى شیطان استمرار یافته است. این عقل ادبار که - جایگاه نفوذ شیطان است، با زمان گره خورده و تاریخ بشرى را رقم زده - اکنون پس از پشت‏سرنهادن فراز و نشیبهاى بسیار، در آستانه پایان خود قرار دارد و چون عقل به پایان رسد، زمان فانى به پایان مى‏رسد و آخرالزمان یعنى آخرالعقل

یکی از نشانه هایی که برای دانشمندان یا نیمه دانشمندان در دوره آخر الزمان وجود دارد و آسیب هایی که در این دوران نمایان می شود این است که کسانی سمت تبلیغ دین را به عهده می گیرند که اینها از نظر سن دوره صباوت و نوجوانی را می گذرانند

 روایات ما وجود دارد که می فرماید بخشی از کسانی که در آخر الزمان مشغول تحصیل دینی می شوند یا علوم دینی را سعی می کنند فرا بگیرند اینها به خاطر ریاست و رسیدن به مقامات است. روایت می فرماید: